انرژی خورشیدی برای نخستین بار در مقیاس جهانی از انرژی هسته‌ای پیشی گرفت — Solar surpasses nuclear power globally for first time
خلاصه
بر اساس گزارش تازه صنعت هسته‌ای جهان، تولید انرژی خورشیدی و بادی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ توانست برای نخستین بار از مجموع تولید برق هسته‌ای در مقیاس ماهانه عبور کند. این رشد چشمگیر ناشی از افت هزینه‌ها و توسعه سریع پنل‌ها و سیستم‌های ذخیره‌سازی باتری است، در حالی که بخش هسته‌ای با چالش‌های تأمین مالی و تأخیرهای طولانی دست‌وپنجه نرم می‌کند.
بر اساس گزارش رسمی WNISR ۲۰۲۶ (وضعیت صنعت هسته‌ای جهان)، برای نخستین بار در تاریخ، تولید ماهانه انرژی خورشیدی در آوریل ۲۰۲۵ و انرژی بادی در مارس ۲۰۲۵ از کل تولید انرژی هسته‌ای عبور کرد. این روند صعودی ادامه یافت به‌طوری‌که در ماه‌های مارس، آوریل و مه ۲۰۲۶، هر دو فناوری به‌طور مستقل توانستند خروجی بالاتری نسبت به نیروگاه‌های هسته‌ای ثبت کنند. این تحول نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری بزرگ در ترکیب انرژی جهان است.
واگرا شدن روند رشد انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای
شکاف میان توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای در سال ۲۰۲۵ به‌شدت افزایش یافت:
- ظرفیت خورشیدی: با افزایشی چشمگیر به ۲,۳۸۳ گیگابایت (رشد ۲۷ درصدی سالانه) رسید. آمارهای IEA PVPS نشان می‌دهد که اعداد واقعی حتی فراتر از این برآوردها بوده‌اند.
- ظرفیت بادی: با اضافه شدن ۱۶۹ گیگابایت به ۱,۲۹۱ گیگابایت بالغ شد.
- ظرفیت هسته‌ای: در مقابل، ظرفیت عملیاتی هسته‌ای عملاً ثابت مانده یا با کاهش جزئی روبه‌رو بوده است. بیش از ۲۵ سال است که ظرفیت هسته‌ای رشد چشمگیری نداشته و ساخت نیروگاه‌های جدید به چین و روسیه محدود شده است.
منتقدان و کارشناسان صنعت اشاره می‌کنند که شرکت‌های هسته‌ای با بحران سرمایه‌گذار مواجه‌اند؛ کما اینکه عرضه‌های اولیه سهام (IPO) برخی شرکت‌های مطرح آمریکایی لغو شده یا ارزش سهام آن‌ها افت شدیدی داشته است. در همین حال، هزینه باتری‌های مقیاس شبکه و سیستم‌های BESS (سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی باتری) به‌شدت کاهش یافته و تنها بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بیش از ۷۸ درصد ظرفیت انباشته این سیستم‌ها نصب شده است تا نوسانات منابع تجدیدپذیر را مدیریت کند.
چالش‌های زیرساختی و راکتورهای کوچک مدولار (SMR)
با وجود تبلیغات گسترده پیرامون راکتورهای کوچک مدولار یا SMRها، این فناوری هنوز نتوانسته به وعده‌های تجاری خود جامه عمل بپوشاند. گزارش تأکید می‌کند که:
- هیچ‌کدام از پروژه‌های اخیر طبق برنامه زمان‌بندی تکمیل نشده‌اند و میانگین زمان ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای نزدیک به ۱۱ سال طول کشیده است.
- ساخت‌وسازها در خارج از چین و روسیه بسیار کند است و بسیاری از پروژه‌های SMR همچنان به بودجه‌های سنگین دولتی وابسته‌اند و تا بهره‌برداری تجاری فاصله زیادی دارند.
دیدگاه جامعه مهندسی در هکرنیوز
بحث‌های شکل‌گرفته در هکرنیوز ابعاد فنی جالبی را مطرح کرد:
- تولید واقعی در برابر ظرفیت: کاربران نکته‌بین تفاوت میان ظرفیت اسمی و انرژی تولیدشده (TWh) را یادآور شدند و تأکید کردند که این گزارش بر مبنای توان تولید واقعی و تج تجمیع‌شده ماهانه است که اهمیت خورشیدی را دوچندان می‌کند.
- چالش‌های بار پایه و پایداری شبکه: برخی مهندسان اشاره کردند که گرچه خورشیدی و بادی در تولید برق جلو افتاده‌اند، اما چالش‌هایی مثل سوخت‌های فسیلی جایگزین، تولید مواد اولیه پتروشیمی مصنوعی و بارهای پایه شبکه همچنان نیازمند سرمایه‌گذاری عظیمی در فناوری‌های ذخیره‌سازی پتااسکیل هستند.
- گذر از جوشاندن آب: یکی از کامنت‌های پربازدید با اشاره به شیوه کار نیروگاه‌های سنتی (بخار برای توربین) نوشت: «ما داریم به نقطه‌ای می‌رسیم که دیگر برای تولید برق نیازی به جوشاندن آب نداریم؛ چه دوران شگفت‌انگیزی برای زنده بودن است!»
این مطلب به‌صورت کاملاً خودکار و با هوش مصنوعی از مقالهٔ اصلی و بحث هکرنیوز تهیه شده و ممکن است خطا داشته باشد. حقوق مطلب اصلی متعلق به نویسندهٔ آن است. قوانین و گزارش مشکل