تاریخچه نورتون کامندر و ریشه‌های مدیریت فایل ارتدوکس

مقدمه و زمینه تاریخی

نرم‌افزار Norton Commander یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای دوران DOS بود که در سال ۱۹۸۶ توسط John Socha خلق شد. این ابزار مفهوم جدیدی از مدیریت فایل را معرفی کرد که به آن Orthodox File Manager یا به اختصار OFM می‌گویند؛ سیستم مدیریت فایل دوپنلی (Two-Pane) که کار با دایرکتوری‌ها، کپی کردن و مدیریت فایل‌ها را به شدت ساده می‌کرد. صفحه آبی رنگ و محیط متنی NC در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ میلادی (به‌ویژه در اروپای شرقی و اتحاد جماهیر شوروی سابق) به مترادفی برای سیستم‌عامل DOS تبدیل شده بود.

جزئیات فنی و نحوه توسعه

نسخه اولیه این نرم‌افزار در ابتدا VDOS (مخفف Visual DOS) نام داشت. جان سوچا (John Socha) کار بر روی آن را در سال ۱۹۸۴ و زمانی که دانشجوی مقطع دکتری فیزیک کاربردی در دانشگاه Cornell بود، آغاز کرد:

• زبان برنامه‌نویسی: نسخه‌های اولیه به طور کامل با اسمبلی (Assembly) نوشته شده بودند، اما به دلیل زمان‌بر بودن، سوچا تصمیم گرفت از ترکیبی از زبان C و اسمبلی استفاده کند؛ آن هم در دورانی که برنامه‌نویسان واقعی تمایلی به استفاده از C نداشتند.
• نسخه‌های اصلی: این خط تولید شامل نسخه‌های مهمی مانند NC 1.0 (1986)، نسخه محبوب NC 3.0 (1989) و نسخه‌های بعدی تا نسخه 5.5 در سال ۱۹۹۸ بود.

شرکت Peter Norton Computing

شرکت سازنده توسط Peter Norton، یکی از پیشگامان نرم‌افزارهای تجاری کامپیوترهای شخصی بنیان گذاشته شد. مایه اصلی شهرت اولیه این شرکت، ابزار معروف Norton Utilities بود که برای بازیابی فایل‌های پاک‌شده طراحی شده بود. پس از رشد چشمگیر درآمد شرکت در اواسط دهه ۸۰، پیتر نورتون شروع به استخدام برنامه‌نویسان جدید کرد که جان سوچا و Brad Kingsbury از جمله اولین نفرات آن‌ها بودند. در نهایت این شرکت در سال ۱۹۹۰ با مبلغ قابل توجهی به Symantec فروخته شد.

نگاه کاربران هکرنیوز

بحث‌های پیرامون این مقاله در Hacker News نشان می‌دهد که میراث Norton Commander همچنان زنده است:

• بسیاری از کاربران به استفاده از نرم‌افزارهای مشتق‌شده و کلون‌های مدرن این پلتفرم مانند Total Commander، Midnight Commander، Double Commander و Krusader اشاره کرده‌اند.
• برخی کاربران قدیمی پلتفرم‌های دیگر مانند Amiga (با نرم‌افزار Directory Opus) ذکر کرده‌اند که رابط‌های دوپنلی هنوز هم برای کارهای روزمره مهندسی و مدیریت حجم انبوهی از فایل‌ها از محیط‌های گرافیکی پیش‌فرض سیستم‌عامل‌ها مانند Windows Explorer یا Nautilus کارآمدتر هستند.
• عده‌ای نیز کار با ابزارهایی نظیر dired-mode در Emacs را ترجیح می‌دهند، اما ایده اصلی همچنان پابرجای است.

چرا این موضوع برای مهندسان نرم‌افزار اهمیت دارد؟

مطالعه تاریخچه ابزارهایی نظیر Norton Commander نشان می‌دهد که چگونه یک طراحی رابط کاربری ارگونومیک و متمرکز بر بهره‌وری می‌تواند دهه‌ها دوام بیاورد. الگوهای ارگونومیک کار با کیبورد و ساختار دوپنلی که در NC ابداع شد، هنوز هم الهام‌بخش ابزارهای مدرن توسعه و مدیریت فایل است که بسیاری از مهندسان نرم‌افزار روزانه بدون آن‌ها نمی‌توانند کار کنند.