پایان راه XSLT در مرورگرها؛ انتقاد تند به تصمیم گوگل برای حذف فناوری‌های قدیمی

تکنولوژی XSLT یا همان Extensible Stylesheet Language Transformations سال‌هاست که برای تبدیل اسناد XML به فرمت‌های دیگر مثل HTML در مرورگرها استفاده می‌شود. اما تصمیم اخیر شرکت‌های بزرگ سازنده مرورگر، به ویژه گوگل، برای حذف کامل این قابلیت، سر و صدای زیادی به پا کرده است. این تغییرات قرار است به زودی و در اواخر پاییز ۱۴۰۵ (نوامبر ۲۰۲۶) به مرحله اجرا برسد.

ماجرای حذف XSLT و واکنش‌ها

طبق گزارش‌ها، گوگل تصمیم گرفته است پشتیبانی بومی از XSLT را از موتور Chromium کنار بگذارد و سایر عرضه‌کنندگان مرورگر نیز با این تصمیم همراه شده‌اند. در واکنش به این اقدام، توسعه‌دهنده‌ای با راه‌اندازی پروژه‌ای به نام XSLT.RIP به این تصمیم اعتراض کرده است. جالب اینجاست که خود وب‌سایت XSLT.RIP با استفاده از XSLT پیاده‌سازی شده و با حذف این قابلیت از مرورگرها، این سایت نیز از کار خواهد افتاد.

منتقدان معتقدند که یکی از اصول بنیادین وب در دهه‌های گذشته، «قرارداد اجتماعی» حفظ سازگاری به عقب (Backwards Compatibility) بوده است؛ به این معنا که وب‌سایت‌های قدیمی نباید به دلیل به‌روزرسانی مرورگرها از کار بیفتند. اما اقدام گوگل در حذف XSLT و انداختن مسئولیت به گردن توسعه‌دهندگان وب، به عنوان زیر پا گذاشتن این اصل تلقی شده است.

جزئیات فنی و بنرهای هشدار

با نزدیک شدن به تاریخ اجرای این تصمیم، مرورگرهای مبتنی بر Chromium شروع به نمایش بنرهای هشدار خاصی در وب‌سایت‌هایی کرده‌اند که هنوز از XSLT استفاده می‌کنند. این بنرها به کاربران اعلام می‌کنند که قابلیت مذکور در حال حذف است و ممکن است صفحه به درستی نمایش داده نشود و از کاربر می‌خواهند با مدیر سایت تماس بگیرد یا از افزونه استفاده کند.

دیدگاه جامعه توسعه‌دهندگان در Hacker News

در بحث‌های شکل‌گرفته در Hacker News، کاربران به جنبه‌های فنی این تصمیم پرداخته‌اند:

• برخی کاربران حذف کامل XSLT را راهکاری نسبتاً تنبلانه از سوی توسعه‌دهندگان مرورگر می‌دانند.
• به گفته برخی منتقدان، مدیریت پشتیبانی از این قابلیت‌ها با استفاده از موتورهای جاوا اسکریپت یا لایه‌های ایزوله‌شده امکان‌پذیر بود و نیازی به شکستن وب سایت‌های موجود نبود.
• البته باید توجه داشت که این تصمیم تنها مربوط به XSLT پیش‌فرض درون مرورگر است و ابزارهای پردازش XML در سمت سرور همچنان به کار خود ادامه خواهند داد.

چرا این موضوع برای مهندسان اهمیت دارد؟

این رویداد بار دیگر چالش نگهداری از وب و مرز بین نوآوری و سازگاری به عقب را برجسته می‌کند. برای مهندسان نرم‌افزار و توسعه‌دهندگان وب، این تغییر به معنای لزوم بازبینی سیستم‌های قدیمی (Legacy Systems) است که هنوز به پردازش‌های سمت کلاینت با XML و XSLT وابسته‌اند، تا پیش از از کار افتادن کامل در مرورگرها بازنویسی شوند.